Tüm Pratik Bilgiler

İhalelere katılmaktan yasaklanmaya ilişkin temel düzenlemeler hakkında bilgi veriniz?

  • Firmaların ihale sürecindeki eylem ve işlemleri sebebiyle ihalelere katılmaktan yasaklanması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58’inci maddesinde düzenlenmiştir.
  • İhalelere teklif veremeyecek/katılamayacak olanlara yönelik düzenleme 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde yer almaktadır.
  • İhalelerdeki yasak fiil ve davranışlar, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenmiştir.
  • Firmaların sözleşme sürecindeki eylem ve işlemleri sebebiyle ihalelere katılmaktan yasaklanması, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26’ncı maddesinde düzenlenmiştir.
  • Sözleşme sürecindeki yasak fiil ve davranışlar, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25’inci maddesinde düzenlenmiştir.
  • Yukarıdaki Kanunlarda yer alan düzenlemelere yönelik ayrıntılı açıklama, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 28’in maddesinde yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında verilen ihalelere katılmaktan yasaklama süresi nedir?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayan firma hakkında verilen ihalelere katılmaktan yasaklama süresi nedir?

Üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

Şahıs şirketi nedir? Şahıs şirketinin ihalelere katılmaktan yasaklanması halinde tüm ortakları ihalelere katılmaktan yasaklanır mı?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, kollektif şirket ve komandit şirketin şahıs şirketi olduğu hüküm altına alınmıştır. Çoğu zaman yanlış bir şekilde gerçek kişiler ( tacirler veya esnaflar) şahıs şirketi olarak adlandırılabilmektedir.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararı verilen tüzel kişinin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen şahıs şirketi ortağının bir başka şahıs şirketinde ortak olması halinde bu şahıs şirketi hakkında da ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.

Haklarında yasaklama kararı verilen şahıs şirketi ortağının sermaye şirketinde ortak olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olması kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.

Sermaye şirketi nedir? Sermaye şirketinin ihalelere katılmaktan yasaklanması halinde tüm ortakları da yasaklanır mı?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre anonim şirket ve limited şirket ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketidir.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararı verilen tüzel kişinin sermaye şirketi olması halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortak hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

Hakkında yasaklama kararı verilen sermaye şirketi ortağının bir şahıs şirketinde ortak olması halinde bu şahıs şirketi hakkında da ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.

Hakkında yasaklama kararı verilen sermaye şirketi ortağının sermaye şirketinde ortak olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olması kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.

İhalelere katılmaktan yasaklama kararına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması veya iptal kararı verilmesi durumunda en kısa sürede yasaklama listesinden çıkmak için ne yapılmalıdır?

İhalelere katılmaktan yasaklama kararına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması veya iptal kararı verilmesi durumunda kararın aslı veya onaylı örneğinin Kamu İhale Kurumuna sunulması halinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler yasaklılar listesinden çıkarılacaktır. Ancak, mahkeme kararı uyarınca veya idari bir işlemle ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi hallerinde kararın yasaklama kararını veren idarelerce Resmî Gazetede yayımlatılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yasaklanan firma hangi ihalelere (katılamaz) teklif veremez?

4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine göre haklarında yasaklama kararı verilen gerçek veya tüzel kişiler, 4734 sayılı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddeleri uyarınca istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine teklif veremez.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre hakkında yasaklama kararı verilen firma hangi ihalelere (katılamaz) teklif veremez?

4735 sayılı Kanun’un 26’ncı maddelerine göre haklarında yasaklama kararı verilen gerçek veya tüzel kişiler, 4734 sayılı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddeleri uyarınca istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine teklif veremez.

İhale sürecindeki yasak fiil veya davranışlar nelerdir?

İhale sürecindeki yasak fiil ve davranışlar 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenmiştir. İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

  1. Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs  etmek.
  2. İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
  3. Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
  4. Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.
  5. 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Sözleşmenin uygulanması sürecindeki yasak fiil ve davranışlar nelerdir?

Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

  • Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
  • Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
  • Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak.
  • Taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek.
  • Bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek.
  • Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek.
  • Sözleşmenin 4735 sayılı Kanun’un 16’ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması.

Yasaklı firmanın ürününün başka bir firma tarafından teklif edilmesi mümkün müdür?

İmalatçısı ya da Türkiye distribütörü yasaklı olan bir ürünün, bir başka firma tarafından teklif edilmesinin yasaklayan bir hüküm kamu ihale mevzuatında yer almamaktadır. Ancak yasaklı firmanın adına vekaleten teklif verilmesi mümkün olmadığı hususuna dikkat edilmelidir.

Ortak girişimi oluşturan ortaklardan birinin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun ortaya çıkması halinde izlenecek yöntem nedir?

Ortak girişimi oluşturan ortaklardan birinin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun ortaya çıkması halinde izlenecek yöntem konusunda ikili bir ayrım yapmak gerekmektedir:

1) Yasak fiil veya davranış ihale süreci içinde ve sözleşme imzalanmadan önce gerçekleşmesi durumu:

Ortak girişim ortaklarından biri veya birden fazla ortağı yasak fiil veya davranışa iştirak etmesi halinde yasak fiil veya davranışı işleyen ve iştirak eden ortaklar hakkında 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi hükümleri uygulanacak, yasak fiil veya davranışa iştirakin bulunmaması halinde yalnızca fiil veya davranışı işleyen ortak veya ortaklar hakkında 58 inci madde hükümleri uygulanacaktır.

Ortak girişimin herhangi bir mücbir sebep olmadan sözleşme imzalamaması durumunda ise tüm ortaklar yasaklanır.

2) Yasak fiil ve davranış sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşmenin uygulanması sırasında gerçekleşmiş veya tespit edilmiş durumu:

a) İhale sürecinde gerçekleştirilen 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlar nedeniyle bu fiil ve davranışta bulunan veya iştirak eden ortaklar hakkında yasaklama kararı verilecek ve 4735 sayılı Kanunun 21 inci maddesi gereğince sözleşme feshedilecektir.

b) Sözleşmenin imzalanmasından sonra 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlar nedeniyle bu fiil ve davranışta bulunan veya iştirak eden ortaklar hakkında yasaklama kararı verilecek ve sözleşmenin 4735 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde yapılan düzenlemeye paralel olarak feshedilmesi gerekecektir.

İhale tarihi itibarıyla hakkında yasaklama kararı bulunan firmanın teklif vermesi durumda hangi yaptırımla karşılaşılır?

İhale veya son başvuru tarihi itibarıyla haklarında yasaklama kararı bulunan firmanın ihaleye teklif vermesi durumunda aşağıdaki yaptırımlardan biri ile karşılaşır:

1) İhaleye katılmaları halinde ihale dışı bırakılmaları ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi,

2) Bu durumlarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmış ancak ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmamış olması durumunda, bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi,

3) Bu durumlarının ihale kararı onaylandıktan sonra sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süre içinde anlaşılması durumunda ihale kararının iptali ile duruma göre kesin teminatın veya geçici teminatın gelir kaydedilmesi,

4) Bu durumlarının sözleşme yapıldıktan sonra anlaşılması halinde, sözleşmenin 4735 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmü uyarınca feshedilmesi ve hesabın genel hükümlere göre tasfiyesi ile kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi.

İhale tarihi itibarıyla hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan istekliler hakkında, ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi durumunda ne yapılmalıdır?

Firmanın konuya ilişkin olarak idareye bilgi vermesi; isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının iade edilmesi gerekmektedir. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinin son fıkrası gereğince ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin her ikisinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilecektir.

4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesine göre bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar teklif verirse hangi yaptırımla karşılaşılır?

4734 sayılı Kanun’un 11 inci maddesine göre bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılmaları mümkün bulunmayıp, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerekmektedir.

Doğrudan temin usulünde yasaklama kararı verilmesi mümkün müdür?

Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda, 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine göre ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilebilmesi mümkün değildir.

Doğrudan temin usulü ile yapılan bir alımın sözleşmesinin uygulanması/malın teslimi sürecinde yasaklama kararı verilmesi mümkün müdür?

Doğrudan temin yöntemi ihale usulü olmadığı dikkate alındığında, 4735 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde öngörülen müeyyidelerin uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Bir başka ifadeyle doğrudan temin usulü ile yapılan alımların sözleşmesinin uygulanması sürecinde firmanın yasaklanması imkânı bulunmamaktadır.

Doğrudan temin usulüyle yapılan alımlarda ortaya çıkan yasal fiil ve davranışın suç teşkil etmesi durumunda hangi yaptırımlar uygulanır?

Doğrudan temin usulüyle yapılan alımlarda ortaya çıkan yasak fiil veya davranışların Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil etmesi durumunda ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur.

Sağlık Bakanlığının ihalelere katılmaktan yasaklama işlemine karşı dava açılabilir mi?

Sağlık Bakanlığının ihalelerden yasaklama işlemine karşı Ankara İdare Mahkemelerinde yürütmenin durdurulması ve işlemin iptaline yönelik dava açılabilir.

4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesine göre doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacak olanlar kimlerdir?

Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) 4734 sayılı Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar.

b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.

c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın  hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10’undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç).

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

Sözleşmenin uygulanması sürecinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun

25’inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında verilen ihalelere katılmaktan yasaklama süresi nedir?

Sözleşmenin uygulanması sürecinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25’inci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 84’üncü maddesine göre verilen ihalelerden yasaklama kararı hakkında bilgi veriniz?

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 84’üncü maddesine göre verilen ve Resmî Gazete’de yayımlanan ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklamaya ilişkin kararlar, kararı veren kurum veya kuruluşun ihalelerine ya da bu Kanuna göre yapılan tüm ihalelere katılmaktan yasaklama şeklinde olmaktadır.

2886 sayılı Kanuna göre idarelerce verilen yasaklama kararları, Resmi Gazete’de yayımlandığı kapsam ve içeriğe göre uygulanacaktır. Buna göre:

i- İdareler, hangi tür ihalelere katılmaktan yasaklama kararı vermişler ise, yasaklama sadece bu tür ihaleler bakımından söz konusu olacaktır.

ii- İdareler, kendi bünyelerindeki ihalelere katılmaktan yasaklama kararı vermişler ise; yasaklama kararı yalnızca bu idarenin yapacağı ihaleler bakımından geçerli olacaktır.

iii- İhalelere katılmaktan yasaklama kararlarının 2886 sayılı Kanuna göre yapılan tüm ihaleleri kapsaması halinde ise bu yasaklama kararı tüm idareler bakımından geçerli olacaktır.

Tüm Pratik Bilgiler